
Underwriter คือ ผู้จัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ (เช่น บริษัทหลักทรัพย์หรือวาณิชธนกิจ) ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์กับนักลงทุนในตลาดแรก (Primary Market) เพื่อช่วยกำหนดราคา เสนอขาย และกระจายหุ้นหรือตราสารหนี้ให้ระดมทุนได้สำเร็จตามเป้าหมาย
ในโลกของการลงทุน โดยเฉพาะเวลาที่นักลงทุนกำลังจะจองซื้อหุ้นเข้าใหม่หรือหุ้นกู้ การรู้จักบทบาทของตัวกลางรายนี้จะช่วยให้คุณประเมินโครงสร้างดีลและความเสี่ยงได้รอบด้านขึ้น บทความนี้อธิบายว่า Underwriter แปลว่าอะไร มีหน้าที่หลักอะไรบ้าง แตกต่างจากที่ปรึกษาทางการเงินอย่างไร รวมถึงรูปแบบการรับประกันการจำหน่ายที่นักลงทุนควรรู้ครับ
คำเตือน: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลให้เข้าใจก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้งครับ
สาระสำคัญจากพี่โบ้
- Underwriter ทำหน้าที่กระจายหลักทรัพย์ในตลาดแรก (Primary Market) ก่อนที่หุ้นหรือหุ้นกู้จะเข้าไปซื้อขายเปลี่ยนมือกันในตลาดรองครับ
- รูปแบบการรับประกันการจำหน่ายแบ่งเป็น 2 แบบหลัก คือ Firm Commitment ที่ตัวกลางรับความเสี่ยงเหมาซื้อหุ้นที่เหลือเอง และ Best Effort ที่ช่วยขายเต็มความสามารถโดยไม่รับประกันยอด
- Underwriter กับ Financial Advisor (FA) ทำงานคนละช่วงเวลา โดย FA เน้นเตรียมความพร้อมและยื่นเอกสาร ส่วน Underwriter เน้นการขายและจัดสรรหลักทรัพย์
- การมีบริษัทหลักทรัพย์ขนาดใหญ่เป็น Underwriter ไม่ได้หมายความว่าราคาหุ้นวันแรกจะไม่ต่ำกว่าราคาจองซื้อ เพราะราคาหลังเข้าเทรดขึ้นอยู่กับแรงซื้อขายในตลาดเป็นหลักครับ
Underwriter คืออะไร?
Underwriter คือ สถาบันการเงินหรือบริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ที่ได้รับใบอนุญาตให้ทำหน้าที่เป็นผู้จัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriting) ให้แก่บริษัทเอกชนหรือหน่วยงานที่ต้องการระดมทุนจากประชาชนทั่วไป
ถ้ามองให้เห็นภาพง่ายๆ เวลาบริษัทหนึ่งอยากเติบโตและต้องการเงินทุนก้อนใหญ่ เขาไม่สามารถเดินไปเคาะประตูขายหุ้นให้คนทั่วไปทีละคนได้ จึงต้องจ้างมืออาชีพที่มีฐานลูกค้าและใบอนุญาตถูกต้องเข้ามาช่วยจัดการกระบวนการขายทั้งหมดในตลาดแรก (Primary Market) ซึ่งเป็นตลาดที่หลักทรัพย์ถูกนำออกมาขายเป็นครั้งแรก
Underwriter แปลว่าอะไร และทำงานในตลาดไหน?
ในทางศัพท์การเงิน คำว่า Underwriter แปลว่า ผู้รับประกันการจำหน่าย ซึ่งมีรากศัพท์มาจากการลงนามรับรองความเสี่ยงในสัญญาทางการเงิน ปัจจุบันในตลาดทุนไทยคำนี้หมายถึงบริษัทหลักทรัพย์หรือกลุ่มผู้ร่วมจัดจำหน่าย (Syndicate) ที่เข้ามาบริหารจัดการการเสนอขายหลักทรัพย์ออกใหม่ให้แก่ผู้ลงทุนสถาบันและผู้ลงทุนรายย่อย
Underwriter คือตัวกลางที่ทำงานหลักจนจบเมื่อกระบวนการจองซื้อและจัดสรรหลักทรัพย์เสร็จสิ้นในตลาดแรก ก่อนที่หลักทรัพย์นั้นจะถูกนำเข้าจดทะเบียนเพื่อซื้อขายเปลี่ยนมือกันระหว่างนักลงทุนในตลาดรอง (Secondary Market) อย่าง ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ต่อไปครับ
หน้าที่หลักของ Underwriter ตั้งแต่กำหนดราคาจนถึงจัดสรรหลักทรัพย์
หลายคนอาจเข้าใจว่าหน้าที่ของตัวกลางมีแค่เปิดให้คนเข้ามาจองซื้อหุ้น แต่ในความเป็นจริง Underwriter หน้าที่ ครอบคลุมตั้งแต่ก่อนเปิดจองไปจนถึงหลังปิดการขาย ดังนี้ครับ
- สำรวจความต้องการซื้อ (Book Building): ตัวกลางจะนำข้อมูลธุรกิจไปนำเสนอต่อนักลงทุนสถาบันและกองทุนต่างๆ เพื่อประเมินว่าตลาดมีความต้องการหลักทรัพย์นี้มากน้อยแค่ไหน และยอมรับได้ที่ระดับราคาเท่าไร
- ร่วมกำหนดราคาเสนอขาย (Pricing): นำข้อมูลความต้องการซื้อมาวิเคราะห์ร่วมกับบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์และที่ปรึกษาทางการเงิน เพื่อเคาะราคาเสนอขายสุดท้ายที่เหมาะสมกับสภาวะตลาด
- กระจายและจัดสรรหลักทรัพย์ (Distribution & Allocation): เปิดให้ผู้ลงทุนจองซื้อตามสัดส่วนที่กำหนดไว้ในหนังสือชี้ชวน ทั้งกลุ่มผู้มีอุปการคุณ นักลงทุนสถาบัน และนักลงทุนรายย่อย
- รับประกันการจำหน่าย (Underwriting): กรณีทำสัญญาแบบรับประกันยอด หากเปิดขายแล้วมีหลักทรัพย์เหลือจากการจองซื้อ ตัวกลางจะรับซื้อส่วนที่เหลือนั้นไว้ในพอร์ตของตนเองตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน
- ดูแลเสถียรภาพราคาหลังเข้าเทรด (Greenshoe Option): ในบางดีลขนาดใหญ่ อาจมีการจัดสรรหุ้นส่วนเกิน (Over-Allotment) เพื่อให้ตัวกลางสามารถเข้าไปพยุงราคาในช่วงแรกที่เข้าซื้อขายได้หากราคาปรับตัวลดลงต่ำกว่าราคาจองซื้อ ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามเกณฑ์ของ สำนักงาน ก.ล.ต.

ทำไม Underwriter ถึงสำคัญต่อนักลงทุนและบริษัทที่ระดมทุน?
Underwriter มีความสำคัญในฐานะกลไกเชื่อมโยงเงินออมจากนักลงทุนไปสู่ภาคธุรกิจ ช่วยให้บริษัทระดมทุนได้ตามแผนและช่วยคัดกรองข้อมูลเบื้องต้นให้นักลงทุนก่อนตัดสินใจ
อย่างไรก็ตาม ในทุกดีลการระดมทุนไม่ได้มีแค่มุมของโอกาส แต่ยังมีโครงสร้างความเสี่ยงและความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่นักลงทุนรายย่อยต้องทำความเข้าใจควบคู่กันไปครับ
บทบาทในการช่วยบริษัทระดมทุนให้สำเร็จ (ฝั่งหุ้น IPO และหุ้นกู้)
ในตลาดทุนไทย Underwriter คือผู้จัดจำหน่ายที่เราจะเห็นชื่อปรากฏอยู่บนหน้าปกหนังสือชี้ชวนใน 2 ผลิตภัณฑ์หลัก คือ ตราสารทุนและตราสารหนี้
ฝั่งแรกคือการเสนอขายหุ้นใหม่ต่อประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก หรือที่นักลงทุนคุ้นเคยกันดี หากใครยังไม่แม่นเรื่องโครงสร้างหุ้นเข้าใหม่ แนะนำให้ลอง ทำความเข้าใจหุ้น IPO ก่อนจองซื้อ เพิ่มเติมครับ ในดีลหุ้นเข้าใหม่ ตัวกลางจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้ตลาดและกระจายหุ้นไปยังฐานนักลงทุนที่มีคุณภาพ เพื่อไม่ให้หุ้นกระจุกตัวอยู่ในมือคนกลุ่มเดียว
ฝั่งที่สองคือตลาดตราสารหนี้ ซึ่งบริษัทเอกชนออกตั๋วสัญญาเพื่อขอกู้ยืมเงินจากนักลงทุนโดยจ่ายผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ยตามงวด ใครที่สนใจตราสารกลุ่มนี้สามารถไปศึกษาพื้นฐานเพื่อ รู้จักหุ้นกู้และการลงทุนตราสารหนี้ ได้ครับ โดยในฝั่งตราสารหนี้ ตัวกลางจะทำหน้าที่เป็นผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นกู้ ช่วยจับคู่ผลตอบแทน (อัตราดอกเบี้ย) และอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ให้ตรงกับความต้องการของกลุ่มผู้ลงทุน
ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Principal-Agent Problem) และข้อจำกัดที่นักลงทุนต้องรู้
ในทางเศรษฐศาสตร์การเงิน บทบาทของตัวกลางระหว่างบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์กับนักลงทุนอาจเกิดสิ่งที่เรียกว่า Principal-Agent Problem หรือความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ครับ เพราะตัวกลางทำหน้าที่รับจ้างบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์เพื่อระดมทุนให้ได้เงินมากที่สุด แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องรักษาน้ำใจฐานลูกค้าที่เป็นนักลงทุนของตัวเองด้วย
- ด้านราคาเสนอขาย: บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ย่อมอยากขายหุ้นให้ได้ราคาสูงที่สุดเพื่อรับเงินเข้าบริษัทมากที่สุด แต่ถ้าราคาสูงเกินไปจนไม่เหลือส่วนต่าง (Upside) นักลงทุนก็มีโอกาสขาดทุนและอาจไม่กล้าจองซื้อดีลต่อไปของตัวกลางรายนี้อีก
- ข้อจำกัดด้านราคาหลังเข้าตลาด: นักลงทุนมือใหม่มักเข้าใจผิดว่า ถ้าดีลไหนมีบริษัทหลักทรัพย์ชื่อดังเป็นตัวกลาง ราคาหุ้นวันแรกจะไม่หลุดจอง ซึ่งเป็นความเชื่อที่ไม่ถูกต้องครับ เพราะในดีลแบบ Firm Commitment หน้าที่ของตัวกลางคือการรับประกันว่า “บริษัทจะขายหุ้นได้เงินครบ” ไม่ใช่การรับประกันว่าราคาในตลาดรองจะปรับตัวขึ้นเสมอไป หากภาวะตลาดโดยรวมผันผวนหรือพื้นฐานธุรกิจไม่เป็นไปตามคาด ราคาหุ้นก็มีโอกาสปรับตัวลดลงต่ำกว่าราคาจองซื้อได้เช่นกัน
| ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง | ประโยชน์ที่ได้รับจาก Underwriter | ข้อจำกัดและความเสี่ยงที่ต้องระวัง |
| บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ | ได้เงินทุนครบตามกำหนดเวลาและไม่ต้องแบกรับภาระงานขายเอง | ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่ายและอาจถูกกดราคาเสนอขายให้ต่ำกว่าที่คาดหวัง |
| นักลงทุนรายย่อย | เข้าถึงข้อมูลหนังสือชี้ชวนที่ผ่านการกลั่นกรองและมีช่องทางจองซื้อที่เป็นระบบ | อาจได้รับจัดสรรหุ้นน้อยกว่าที่ต้องการ และไม่มีการรับประกันราคาหลังเข้าซื้อขาย |
| ตลาดทุนโดยรวม | เพิ่มสภาพคล่องและกระจายการถือครองหลักทรัพย์ไปยังผู้ลงทุนในวงกว้าง | หากตั้งราคาสูงเกินพื้นฐานอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนในตลาดแรก |
ประเภทของการรับประกันการจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriting)
รูปแบบการทำสัญญาของ Underwriter คือสิ่งที่กำหนดว่าใครเป็นผู้แบกรับความเสี่ยงกรณีขายหลักทรัพย์ไม่หมด โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ แบบรับประกันทั้งหมด (Firm Commitment) และแบบไม่รับประกันทั้งหมด (Best Effort)
การสังเกตเงื่อนไขในหนังสือชี้ชวนว่าดีลนั้นใช้รูปแบบไหน จะช่วยให้คุณประเมินความมั่นใจของตัวกลางที่มีต่อหลักทรัพย์นั้นได้ระดับหนึ่งครับ
แบบรับประกันการจัดจำหน่ายทั้งหมด (Firm Commitment)
Firm Commitment คือ รูปแบบที่ตัวกลางตกลงรับประกันว่าจะขายหลักทรัพย์ให้ได้ครบตามจำนวนที่ตกลงกันไว้ หากเปิดให้จองซื้อแล้วมีหลักทรัพย์เหลือจากการขาย ตัวกลางจะต้องนำเงินของบริษัทตนเองมารับซื้อหลักทรัพย์ที่เหลือทั้งหมดเข้าพอร์ต
ในรูปแบบนี้ ความเสี่ยงจากการขายไม่หมดจะถูกโอนจากบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์มาอยู่ที่ตัวกลางเกือบทั้งหมด ตัวกลางจึงมักคัดกรองคุณภาพของบริษัทอย่างเข้มงวดและตั้งราคาอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้ตัวเองต้องแบกรับหุ้นที่ขายไม่ออกไว้เอง แลกกับการคิดค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่ายในอัตราที่สูงกว่าปกติ
แบบไม่รับประกันการจัดจำหน่ายทั้งหมด (Best Effort)
Best Effort คือ รูปแบบที่ตัวกลางสัญญาว่าจะพยายามขายหลักทรัพย์ให้ได้มากที่สุดอย่างเต็มความสามารถ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะขายได้ครบทั้งหมด หากขายไม่หมด หลักทรัพย์ส่วนที่เหลือจะถูกส่งคืนกลับไปยังบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ (หรือยกเลิกการเสนอขายหากยอดจองไม่ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำที่กำหนด)
รูปแบบนี้มักพบในการเสนอขายหุ้นกู้ของบริษัทขนาดกลางถึงเล็ก หรือดีลที่มีความเสี่ยงสูง ซึ่งตัวกลางไม่ต้องการแบกรับความเสี่ยงไว้ในงบดุลของตนเอง ค่าธรรมเนียมในแบบ Best Effort จึงมักต่ำกว่าแบบแรก และความเสี่ยงเรื่องการระดมทุนไม่ครบตามเป้าจะยังคงอยู่ที่ตัวบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ครับ
ตัวอย่างสมมติเพื่อประกอบความเข้าใจ: บริษัทแห่งหนึ่งเสนอขายหุ้นมูลค่ารวม 1,000 ล้านบาท แต่มีผู้จองซื้อเพียง 900 ล้านบาท ในดีลแบบ Firm Commitment ตัวกลางต้องนำเงินของตนเองมารับซื้อส่วนที่เหลืออีก 100 ล้านบาท แต่ในดีลแบบ Best Effort ส่วนที่เหลือ 100 ล้านบาทจะถูกส่งคืนให้บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ครับ
| เกณฑ์เปรียบเทียบ | Firm Commitment (รับประกันทั้งหมด) | Best Effort (ไม่รับประกันทั้งหมด) |
| การรับผิดชอบหุ้นที่ขายไม่หมด | ตัวกลางต้องรับซื้อส่วนที่เหลือไว้เองทั้งหมด | คืนหลักทรัพย์ส่วนที่เหลือให้บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ |
| ผู้แบกรับความเสี่ยงหลัก | ตัวกลาง (Underwriter) | บริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ (Issuer) |
| อัตราค่าธรรมเนียม | สูงกว่า เพราะรวมค่าความเสี่ยงในการรับประกันยอด | ต่ำกว่า คิดตามสัดส่วนยอดที่ขายได้จริง |
| ลักษณะดีลที่พบบ่อย | หุ้น IPO ขนาดใหญ่ หรือหุ้นกู้ที่อันดับความน่าเชื่อถือสูง | หุ้นกู้ที่มีความเสี่ยงสูง หรือการเสนอขายเฉพาะกลุ่ม |
สำหรับนักลงทุนที่เห็นประเภทการรับประกันแล้วอยากลองศึกษาขั้นตอนการปฏิบัติจริง สามารถไป ดูขั้นตอนการจองซื้อหุ้น IPO เพื่อเตรียมความพร้อมเรื่องบัญชีและเอกสารก่อนวันเปิดจองได้ครับ
Underwriter กับ Financial Advisor (FA) ต่างกันอย่างไร?
Underwriter กับ FA ต่างกันอย่างไร คำตอบสั้นๆ คือ FA (ที่ปรึกษาทางการเงิน) ทำหน้าที่ “แต่งตัว” ให้บริษัทพร้อมเข้าตลาดทุน ส่วน Underwriter คือผู้ทำหน้าที่ “ขาย” หลักทรัพย์ของบริษัทนั้นให้แก่นักลงทุนครับ
แม้ในหลายดีล บริษัทหลักทรัพย์แห่งหนึ่งอาจได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ทั้งสองบทบาทควบคู่กันไป แต่ในเชิงโครงสร้างและกฎหมาย ทั้งสองตำแหน่งมีขอบเขตความรับผิดชอบและช่วงเวลาการทำงานที่แยกออกจากกันอย่างชัดเจน
บทบาทของ FA ในฐานะผู้เตรียมความพร้อมและยื่น Filing
Financial Advisor (FA) หรือที่ปรึกษาทางการเงิน คือผู้เชี่ยวชาญที่เข้ามาทำงานร่วมกับบริษัทตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของการวางแผนระดมทุน ซึ่งอาจใช้เวลาเตรียมตัวล่วงหน้า 1–3 ปีเลยทีเดียว
หน้าที่หลักของ FA คือการตรวจสอบสถานะของบริษัท (Due Diligence) ปรับโครงสร้างการถือหุ้นและระบบบัญชีให้ได้มาตรฐาน จัดทำแบบแสดงรายการข้อมูลการเสนอขายหลักทรัพย์และร่างหนังสือชี้ชวน (Filing) เพื่อยื่นขออนุญาตต่อสำนักงาน ก.ล.ต. และประสานงานกับตลาดหลักทรัพย์ฯ เพื่อให้บริษัทมีคุณสมบัติครบถ้วนตามเกณฑ์
จุดส่งต่อหน้าที่จาก FA มายัง Underwriter และค่าตอบแทนที่ได้รับ
เมื่อสำนักงาน ก.ล.ต. อนุมัติคำขออนุญาตเสนอขายหลักทรัพย์และแบบ Filing มีผลใช้บังคับแล้ว บทบาทหลักจะถูกส่งต่อจาก FA มายัง Underwriter เพื่อเริ่มกระบวนการสำรวจความต้องการซื้อ กำหนดราคาขาย และเปิดให้นักลงทุนจองซื้อหลักทรัพย์
ในส่วนของค่าตอบแทน FA มักได้รับค่าธรรมเนียมเป็นที่ปรึกษาตามระยะเวลาหรือความสำเร็จของการยื่น Filing (Advisory Fee) ในขณะที่ Underwriter จะได้รับค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่าย (Underwriting Fee) ซึ่งมักคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์จากมูลค่าการระดมทุนทั้งหมดที่ขายได้ครับ
| มิติเปรียบเทียบ | Financial Advisor (FA) | Underwriter |
| บทบาทหลัก | เตรียมความพร้อมบริษัท ปรับโครงสร้าง และยื่นคำขออนุญาต | กำหนดราคา หาผู้ซื้อ และกระจายหลักทรัพย์สู่นักลงทุน |
| ช่วงเวลาการทำงาน | ช่วงเตรียมตัวก่อนยื่นเอกสาร จนถึงวันที่สำนักงาน ก.ล.ต. อนุมัติ | ช่วงก่อนเปิดจองซื้อ จนถึงวันปิดการขายและจัดสรรหลักทรัพย์ |
| รูปแบบค่าตอบแทน | ค่าที่ปรึกษาทางการเงิน (Advisory Fee) | ค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่าย (Underwriting Fee) |
| ความเสี่ยงด้านยอดขาย | ไม่ต้องรับผิดชอบหากขายหลักทรัพย์ไม่หมด | อาจต้องรับซื้อส่วนที่เหลือหากทำสัญญาแบบ Firm Commitment |
บทสรุป: กุญแจของการเข้าใจ Underwriter คืออะไรก่อนตัดสินใจลงทุน
การเข้าใจว่า Underwriter คือใครและทำหน้าที่อย่างไร ช่วยให้นักลงทุนมองทะลุไปถึงเบื้องหลังของการระดมทุนในตลาดแรก ตั้งแต่กระบวนการตั้งราคา รูปแบบการรับประกันความเสี่ยง ไปจนถึงข้อจำกัดที่ว่าตัวกลางทำหน้าที่ช่วยให้บริษัทขายหลักทรัพย์ได้สำเร็จ ไม่ได้การันตีว่าราคาหุ้นหลังเข้าตลาดจะปรับตัวขึ้นเสมอไป
📌 Tip จากพี่โบ้
เวลาผมอ่านหนังสือชี้ชวนของหุ้นเข้าใหม่หรือหุ้นกู้ นอกจากดูชื่อ Underwriter แล้ว ผมจะพลิกไปดูเงื่อนไขการรับประกันการจำหน่ายว่าดีลนี้เป็นแบบใดระหว่าง Firm Commitment กับ Best Effort รวมถึงสัดส่วนการกระจายหุ้นให้รายย่อยเทียบกับนักลงทุนสถาบันเสมอ ผู้อ่านควรศึกษาข้อมูลในหนังสือชี้ชวนและประเมินความเสี่ยงที่ตนเองยอมรับได้ก่อนตัดสินใจจองซื้อทุกครั้งครับ
หากคุณต้องการปูพื้นฐานเรื่องโครงสร้างตลาดทุน วิธีอ่านงบการเงิน และกลไกการลงทุนตั้งแต่เริ่มต้น สามารถคลิกไปศึกษาต่อได้ที่ลิงก์ด้านล่างนี้ครับ
คำถามที่พบบ่อย: Underwriter คือใครและเกี่ยวข้องกับนักลงทุนอย่างไร
Underwriter กับ Broker (บริษัทหลักทรัพย์) เป็นบริษัทเดียวกันได้ไหม?
เป็นบริษัทเดียวกันได้ครับ ในประเทศไทยผู้ที่ทำหน้าที่เป็น Underwriter ส่วนใหญ่ก็คือบริษัทหลักทรัพย์ (บล.) หรือธนาคารพาณิชย์ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจหลักทรัพย์ประเภทการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์จากกระทรวงการคลังและสำนักงาน ก.ล.ต. ดังนั้นบริษัทหลักทรัพย์ที่คุณเปิดบัญชีซื้อขายหุ้นอยู่ จึงสามารถทำหน้าที่เป็นทั้งนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ (Broker) ในตลาดรอง และเป็นผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriter) ในตลาดแรกได้พร้อมกันครับ
การมี Underwriter รายใหญ่รับประกันการจำหน่าย แปลว่าหุ้น IPO จะไม่หลุดจองใช่ไหม?
ไม่เสมอไปครับ การมีบริษัทหลักทรัพย์ขนาดใหญ่เป็นผู้รับประกันการจำหน่ายช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือและช่วยให้การกระจายหุ้นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพในตลาดแรกเท่านั้น แต่เมื่อหุ้นเข้าซื้อขายในตลาดรองวันแรก ราคาจะถูกกำหนดด้วยอุปสงค์และอุปทาน (แรงซื้อและแรงขาย) ของนักลงทุนในตลาด หากสภาวะตลาดโดยรวมซบเซา หรือนักลงทุนมองว่าราคาเสนอขายสูงเกินพื้นฐาน ราคาหุ้นก็สามารถปรับตัวลดลงต่ำกว่าราคาจองซื้อ (หลุดจอง) ได้ครับ
Underwriter ได้รับค่าตอบแทนจากการทำงานอย่างไร?
Underwriter จะได้รับค่าตอบแทนในรูปแบบของค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่ายและรับประกันการจำหน่าย (Underwriting Fee) ซึ่งเรียกเก็บจากบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์ โดยมักคิดเป็นอัตราร้อยละ (เปอร์เซ็นต์) ของมูลค่าหลักทรัพย์ทั้งหมดที่เสนอขายได้ อัตราค่าธรรมเนียมนี้จะขึ้นอยู่กับความยากง่ายของดีล ขนาดของการระดมทุน และประเภทของสัญญาว่าตัวกลางต้องแบกรับความเสี่ยงแบบ Firm Commitment หรือไม่ ซึ่งรายละเอียดค่าใช้จ่ายส่วนนี้จะถูกเปิดเผยไว้ในหนังสือชี้ชวนครับ
นักลงทุนรายย่อยจะเช็กรายชื่อ Underwriter ของหุ้น IPO หรือหุ้นกู้ได้จากที่ไหน?
นักลงทุนสามารถตรวจสอบรายชื่อผู้จัดการการจัดจำหน่ายและผู้ร่วมจัดจำหน่ายทั้งหมดได้จาก “แบบแสดงรายการข้อมูลการเสนอขายหลักทรัพย์และร่างหนังสือชี้ชวน” (Filing) ซึ่งเผยแพร่อยู่บนเว็บไซต์ของสำนักงาน ก.ล.ต. รวมถึงหน้าเว็บไซต์ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ในส่วนของข้อมูลหุ้นเข้าใหม่ (IPO) โดยในเอกสารจะระบุชื่อบริษัทหลักทรัพย์ ช่องทางการจองซื้อ ระยะเวลาเปิดจอง และสัดส่วนการจัดสรรไว้อย่างชัดเจนครับ
การจัดสรรหุ้น IPO ของ Underwriter มีวิธีกระจายหุ้นอย่างไรบ้าง?
โดยทั่วไป Underwriter จะแบ่งสัดส่วนหุ้น IPO ออกเป็นหลายกลุ่มตามที่ระบุในหนังสือชี้ชวน เช่น กลุ่มนักลงทุนสถาบันในประเทศและต่างประเทศ กลุ่มผู้มีอุปการคุณของบริษัท กลุ่มกรรมการและพนักงาน รวมถึงกลุ่มนักลงทุนรายย่อยที่จองซื้อผ่านบริษัทหลักทรัพย์ผู้จัดจำหน่าย สำหรับรายย่อย บางดีลอาจใช้วิธีจัดสรรตามลำดับก่อนหลัง (First Come, First Served) หรือวิธี Small Lot First ที่ระบบคอมพิวเตอร์จัดสรรหุ้นให้ผู้จองซื้อจำนวนน้อยก่อนเป็นรอบ เพื่อให้กระจายหุ้นได้อย่างทั่วถึงครับ
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุน เนื้อหาบางส่วนเรียบเรียงด้วยความช่วยเหลือของ AI และผ่านการตรวจทานโดยทีมงาน บทความได้รับการตรวจสอบทุก 6 เดือนเพื่ออัปเดตให้ตรงกับสภาวะตลาดปัจจุบัน
ทั้งนี้ การลงทุนทุกประเภทมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นบางส่วนหรือทั้งหมดได้ และผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้รับประกันผลตอบแทนในอนาคต ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุนทุกครั้งครับ
อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม: สาระน่ารู้
พูดคุยและติดตาม Real Time: Facebook Page











